Spring naar inhoud

Verlies verwerken, en werk……
Gelukkig komt er steeds meer aandacht voor…. Het mogen verwerken van verlies.
Tenslotte, alles wat je lief hebt kan je zomaar verliezen. Alle “zekerheden” die je denkt te hebben, kunnen zomaar van de ene op de andere dag wegvallen.
Het is ook maar goed dat we daar niet elke dag bij stilstaan, anders zouden we niet kunnen leven. Er is namelijk zovéél dat we plotseling kwijt kunnen raken.

We leven het leven van alle dag.
Je gaat ’s morgens de deur uit en verwacht dat als je weer thuis komt, alles nog zal zijn zoals het was……… áls je al thuis komt…….
Je hebt een leuke vaste baan en denkt dit tot je pensioen vol te kunnen houden…….
Je bent gezond en denkt na het opbouwen van je carrière aan kinderen……
Je kinderen zijn volwassen en hebben het goed…….
Je hebt een partner en het gaat goed ……..
Je kleinkinderen zijn gezond en gaan goed op school …….
Zo kunnen we nog wel even door gaan…….
En dan…….. komt er een kink in de kabel. Die had je nou net niet aan zien komen. Dit zou jou niet kunnen overkomen………….

En dan begint het. Je zult je verlies moeten verwerken en hebt veel verdriet.
Plotseling staat alles wat ooit zeker leek, op lossen schroeven.
In het begin krijg je ongetwijfeld veel steun van familie en vrienden.
Ook kan het zijn, dat er enkele collega’s zijn waar je veel steun aan hebt, misschien zelfs wel begrip van je leidinggevende.
Maar voor hoe lang…… Al snel is de aandacht verdwenen en vindt je omgeving dat je nu maar gewoon door moet.
Maar jij voelt dat anders. Jij bent nog lang niet klaar met het verwerken van je verlies en zit nog midden in het verdriet.
Zo langzamerhand wordt het steeds moeilijker om goed te functioneren…. Óók in je werk.

Je voelt je eenzaam en alleen. Weet niet welke kant je op moet.
Je begint jezelf af te vragen, of het wel “normaal” is, dat je “nog steeds niet je verdriet verwerkt hebt”. Je twijfelt aan jezelf…………..

Geloof het of niet….. het verwerken van verlies, is een proces dat voor niemand het zelfde is! Er is geen enkel verlies en verdriet vergelijkbaar. Iedereen beleeft het op een eigen manier en heeft daar de tijd voor nodig, die nodig is! Daar is geen standaard voor… Wél kan je professionele hulp c.q. begeleiding zoeken. Wees daar niet te bescheiden in. Hulp zoeken is een teken van sterkte en niet van slapte.

Je zorgt beter voor jezelf als je goede begeleiding zoekt en je verlies op een goede manier verwerkt, dan wanneer je maar alleen door moddert. Dan krijg je later misschien wel allerlei onverklaarbare lichamelijke klachten, als gevolg van onverwerkte emotie.   Wees vooral lief voor jezelf!

Ferrie Damhuis is Life Coach & Trainer. Specialisatie Rouw-/ verliesverwerking, traumaverwerking, Relatie en Levenscoaching. Een kennismakingsgesprek is gratis. Bel:06-53615732
http://www.pblcoaching.nl of neem contact op per e-mail.

1

Verlies overkomt iedereen en het komt meestal onverwacht. Het is nooit gemakkelijk.  Verlies is het besef van het gemis van iets of iemand die je dierbaar is. Verlies is er in vele vormen. Meestal wordt het eerst gedacht aan het overlijden van een dierbare.

Maar je kunt stellen, dat je alles wat je dierbaar is, kunt verliezen. Dan heb ik het dus óók over het verlies van: een relatie door scheiding, een goede vriend(in) door verhuizing, je baan, je collega’s, een reorganisatie, je huisdier, je gezondheid, je vitaliteit, je huis, je dromen, je status, een burnout, je vruchtbaarheid,  –(en zo kan je nog wel even door gaan).

En al die vormen kunnen veel pijn en verdriet brengen.

Het verlies van iemand van wie je houdt, is misschien wel het ergste. Maar… dat is voor iedereen verschillend. Dat kan je niet voor anderen inschatten.

Rouw is een natuurlijke reactie op ingrijpend verlies.

Iedereen uit en verwerkt zijn rouw op een andere manier, maar het proces en het einddoel - acceptatie en daarna de opbouw van de nieuwe situatie - zijn hetzelfde.

Rouw is een vorm van genezing - misschien wel de psychische tegenhanger van de genezing van een wond. Direct na een ernstig verlies komt de eerste schok en intense pijn die je helemaal opslokken. Rouw maakt een grote stroom emoties los, zoals bloed uit een wond stroomt. Na verloop van tijd maakt het verdriet plaats voor de vorming, langzaam maar zeker, van een korst en later een litteken: er ontstaan weer positieve gevoelens en je hebt je aan je verlies aangepast. De wond doet misschien soms nog pijn, ook jaren later, maar het is een oude wond, een genezen wond. Een litteken met een mooie herinnering.

De LifeCoach die met rouwende cliënten werken, kent de verschillende aspecten van het proces, die elkaar al dan niet kunnen opvolgen. De eerste reactie op verlies bestaat meestal in schrik en ontkenning. Ontkenning is een natuurlijke vorm van verdoving en kan een buitengewoon nuttig mechanisme zijn om op een basaal niveau te blijven functioneren als het verdriet in zijn volle omvang verwoestend zou werken. Ontkenning kan worden gevolgd of afgewisseld door een reeks sterke emoties, waaronder schuldgevoelens, woede - om het verlies zelf - en extreem verdriet. Vaak is dat intense verdriet een noodzakelijk onderdeel van het rouwproces, omdat het staat voor onbewuste acceptatie van het verlies. Zodra de acceptatie bewust wordt, kan het verlies worden verwerkt - soms zelfs worden gezien als een geschenk dat tot een nieuwe levensfase leidt.

Hoe moeilijk het rouwproces ook is, het mag niet worden vermeden of genegeerd. Onderschat het niet! Want als je opnieuw met verlies te maken krijgt, kan de onderdrukte rouw weer opspelen en je lichamelijke en geestelijke welzijn ondermijnen. Je moet door je rouw heengaan, ermee kennismaken, je rouw omhelzen. Dan kun je ook leren van rouw - bijvoorbeeld om je verborgen krachten te herkennen, meelevender te zijn en de kostbaarheid van wat je bezit meer te waarderen. Iedereen verandert van zijn verlies. Het is zaak het verlies te gebruiken als een weg naar grotere geestelijke gezondheid.

Ferrie Damhuis is LifeCoach / Counselor. Specialisatie Rouw-/ verliesverwerking, traumaverwerking, Relatie en Levenscoaching. Een kennismakingsgesprek is gratis. Bel:06-53615732

aangesloten bij de NOBCO & EMCC

Huilen mag! Rouwen moet!

Oorzaken van Rouw

Iedereen rouwt op zijn eigen manier. Maar er zijn bepaalde factoren aanwijsbaar die van invloed zijn op het rouwproces en het accepteren van het verlies:

In de eerste plaats is dat de relatie met de overledene.
Hoe dichter iemand bij de gestorvene stond, des te ingrijpender is het verlies.
Mensen die hun partner of kind hebben verloren zeggen soms het gevoel te hebben ‘geamputeerd’ te zijn. Wanneer een kind sterft, valt een deel van de toekomst en de levensvervulling van de ouders weg.
Bij eventuele problemen of onopgeloste conflicten met de overledene kunnen tegenstrijdige gevoelens het rouwproces zwaarder maken.
Als de overledene allerlei praktische of financiële zaken regelde, maakt dit aanpassing aan het verlies extra moeilijk.
De omstandigheden rond het overlijden zijn eveneens belangrijk.
Een verlies is moeilijker te accepteren wanneer de overledene erg jong, onverwacht of gewelddadig is gestorven of zelf voor de dood heeft gekozen.
Acceptatie kan ook moeilijker zijn wanneer het niet mogelijk was afscheid te nemen.
Ook de persoonlijkheid van de nabestaande speelt een belangrijke rol.
Mensen die optimistisch of actief van aard zijn en makkelijk steun vragen, kunnen een verlies beter verwerken.
Wanneer mensen de dood zien als een onderdeel van het leven of steun vinden in hun geloof, helpt dit vaak om het overlijden van een naaste te accepteren.
Tot slot heeft de sociale positie van de nabestaande invloed op de verwerking van het verlies.
Iemand zal moeilijker een nieuwe invulling aan het leven kunnen geven als hij vrij geïsoleerd leeft, bijvoorbeeld vanwege geld- of gezondheidsproblemen, en niet makkelijk contacten legt.
Met name bij ouderen speelt dit nogal eens een rol.

Het is aan te raden professionele hulp te zoeken als:
Als de rouw en de emoties na een verlies zeer intens blijven en ook na maanden niet geleidelijk verminderen, kan dit wijzen op verstoorde rouw. Het verwerkingsproces is dan vastgelopen.
Als een bepaalde emotie, zoals schuldgevoel of ernstige neerslachtigheid, langere tijd sterk overheerst.
Als een nabestaande die bang is zichzelf iets aan te doen, vreest dezelfde ziekte te krijgen als de overledene of de pijn van het verlies probeert te vermijden door overmatig drank-, drugs- of medicijngebruik of ander problematisch gedrag, zoals gokken.

Symptomen (verschillende omstandigheden)

  • Eigen manier om te rouwen
    Nabestaanden zijn al snel bang dat hun reacties op het overlijden van een dierbare niet normaal zijn. Ze vrezen dat hun verdriet te hevig is of te lang duurt of dat ze juist te weinig blijk geven van verdriet. Het is belangrijk om te weten dat ieder mens op zijn eigen wijze reageert op de dood van een dierbare. Iedereen rouwt op de manier die hij nodig heeft. De reacties kunnen dus sterk uiteenlopen.
  • Verschillende reacties
    De één zal veel behoefte hebben om over de overledene te praten of samen naar foto’s of videofilms te kijken. De ander trekt zich juist terug, bekijkt de foto’s liefst alleen of verwerkt het verlies door hard werken, klussen of sporten. Mannen zijn vaak geneigd hun verdriet wat weg te stoppen. Ze concentreren zich bijvoorbeeld op hun werk. Vrouwen hebben meestal meer behoefte aan praten. Sommige nabestaanden houden alles zoveel mogelijk zoals het was. Ze laten de spullen van de partner op hun vaste plaats liggen, houden de kamer van het overleden kind intact en blijven de dagelijkse routine volgen. Anderen veranderen juist alles. Ze ruimen de spullen van de overledene op, verhuizen of zoeken nieuwe vrienden. Sommige mensen mijden het liefst de plaatsen die aan de overledene doen denken.
  • Culturele invloed
    Ook de cultuur waarin mensen opgroeien, heeft invloed op de manier waarop ze omgaan met het verlies en hun emoties uiten. De gebruiken en plechtigheden rondom begrafenis en dood variëren van ingetogen en sober afscheid nemen tot luid rouwbeklag en in saamhorigheid eten, dansen en zingen. Het verdriet wordt dan met de hele gemeenschap gedeeld. Vaak komen verwanten en vrienden ook later nog op gezette tijden bijeen om elkaar te steunen en de overledene te herdenken.
  • Rouw bij kinderen
    Kinderen rouwen evenzeer als volwassenen. Afhankelijk van hun ontwikkelingsfase en begrip van de dood zullen zij zich echter anders uiten. Soms gaan ze, ogenschijnlijk onaangedaan, door met hun gebruikelijke bezigheden. Zij hebben soms nog geen woorden voor wat zij voelen en uiten hun gevoelens ‘spelenderwijs’. Verdrietige momenten kunnen ze afwisselen met een potje voetbal of skaten. Net als volwassenen kunnen kinderen soms zeer neerslachtig zijn of zich slecht concentreren. Sommigen krijgen lichamelijke klachten. Een tijdelijke terugval in ontwikkeling (opnieuw bedplassen, angstig en aanhankelijk zijn) is normaal. Vanaf een jaar of elf gaat het rouwgedrag steeds meer op dat van volwassenen lijken. Tieners en jongeren stellen hun rouw soms onbewust uit, omdat de ontwikkelingen tijdens de puberteit alle energie opeisen of omdat ze een zorgende rol in het gezin op zich nemen.
  • Verwarrende gevoelens
    Veel nabestaanden kampen met intense, verwarrende en soms ook tegenstrijdige gevoelens. Niet alleen verdriet, angst, hulpeloosheid en wanhoop, maar ook boosheid, agressie, teleurstelling en schuldgevoelens kunnen voorkomen. Soms voelt een nabestaande zich opgelucht en in zekere zin bevrijd. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als de dood een lang en moeilijk ziekbed afsluit of als de zieke zelf naar het einde verlangde. Deze onverwachte gevoelens kunnen voor de achterblijver erg verwarrend zijn, omdat ze als ongepast worden ervaren. Het zijn echter normale reacties op een ingrijpende verandering.
  • Levenslust kwijt
    Mensen die een geliefde hebben verloren zeggen vaak dat ze hun levenslust kwijt zijn of dat het leven alle zin verloren heeft. Sommigen willen zo graag bij de overledene zijn dat ze aan zelfdoding gaan denken. Alleen de verantwoordelijkheid voor anderen weerhoudt hen ervan om voor de dood te kiezen. Deze gedachten kunnen heel beangstigend zijn, maar verdwijnen na verloop van tijd meestal vanzelf.
  • Andere veel voorkomende gevoelens en reacties zijn:
    Een intens gevoel van alleen-zijn (met het verdriet).
    Leegte, neerslachtigheid en nergens zin in hebben.
    Schuldgevoelens: had ik meer moeten doen, zijn of haar dood kunnen voorkomen?
    Verhoogde alertheid en rusteloosheid of juist verwardheid en traag denken.
    Alleen maar aan de overledene kunnen denken.
    Veel dromen over hem of haar.
    Als een film steeds de laatste uren of dagen zien.
    Menen de overledene weer te zien, te horen of te voelen.
    Op zoek gaan naar hem of haar.
    Zich slechter verzorgen en niet goed eten.
    Minder vertrouwen hebben in zichzelf, de wereld of de toekomst.

Het doormaken van een verlies kost veel energie, zodat mensen in de rouw vaak vermoeid zijn. Soms al bij het opstaan. Ze kunnen zich slecht concentreren en zijn vergeetachtig. Velen slapen slecht en hebben weinig eetlust. Andere veelvoorkomende klachten zijn: hoofd-, nek- en rugpijn, hyperventilatie, het extreem koud hebben, hevig transpireren en hartkloppingen.

Coaching kan u bij dit proces ondersteunen.

Ferrie Damhuis  is Life Coach / RouwCoach

Maak nu een afspraak voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek: Bel: 06-53615732 

aangesloten bij de NOBCO & EMCC

%d bloggers liken dit: