Omgaan met Rouw en Verlies


Huilen mag! Rouwen moet!

Oorzaken van Rouw

Iedereen rouwt op zijn eigen manier. Maar er zijn bepaalde factoren aanwijsbaar die van invloed zijn op het rouwproces en het accepteren van het verlies:

In de eerste plaats is dat de relatie met de overledene.
Hoe dichter iemand bij de gestorvene stond, des te ingrijpender is het verlies.
Mensen die hun partner of kind hebben verloren zeggen soms het gevoel te hebben ‘geamputeerd’ te zijn. Wanneer een kind sterft, valt een deel van de toekomst en de levensvervulling van de ouders weg.
Bij eventuele problemen of onopgeloste conflicten met de overledene kunnen tegenstrijdige gevoelens het rouwproces zwaarder maken.
Als de overledene allerlei praktische of financiële zaken regelde, maakt dit aanpassing aan het verlies extra moeilijk.
De omstandigheden rond het overlijden zijn eveneens belangrijk.
Een verlies is moeilijker te accepteren wanneer de overledene erg jong, onverwacht of gewelddadig is gestorven of zelf voor de dood heeft gekozen.
Acceptatie kan ook moeilijker zijn wanneer het niet mogelijk was afscheid te nemen.
Ook de persoonlijkheid van de nabestaande speelt een belangrijke rol.
Mensen die optimistisch of actief van aard zijn en makkelijk steun vragen, kunnen een verlies beter verwerken.
Wanneer mensen de dood zien als een onderdeel van het leven of steun vinden in hun geloof, helpt dit vaak om het overlijden van een naaste te accepteren.
Tot slot heeft de sociale positie van de nabestaande invloed op de verwerking van het verlies.
Iemand zal moeilijker een nieuwe invulling aan het leven kunnen geven als hij vrij geïsoleerd leeft, bijvoorbeeld vanwege geld- of gezondheidsproblemen, en niet makkelijk contacten legt.
Met name bij ouderen speelt dit nogal eens een rol.

Het is aan te raden professionele hulp te zoeken als:
Als de rouw en de emoties na een verlies zeer intens blijven en ook na maanden niet geleidelijk verminderen, kan dit wijzen op verstoorde rouw. Het verwerkingsproces is dan vastgelopen.
Als een bepaalde emotie, zoals schuldgevoel of ernstige neerslachtigheid, langere tijd sterk overheerst.
Als een nabestaande die bang is zichzelf iets aan te doen, vreest dezelfde ziekte te krijgen als de overledene of de pijn van het verlies probeert te vermijden door overmatig drank-, drugs- of medicijngebruik of ander problematisch gedrag, zoals gokken.

Symptomen (verschillende omstandigheden)

  • Eigen manier om te rouwen
    Nabestaanden zijn al snel bang dat hun reacties op het overlijden van een dierbare niet normaal zijn. Ze vrezen dat hun verdriet te hevig is of te lang duurt of dat ze juist te weinig blijk geven van verdriet. Het is belangrijk om te weten dat ieder mens op zijn eigen wijze reageert op de dood van een dierbare. Iedereen rouwt op de manier die hij nodig heeft. De reacties kunnen dus sterk uiteenlopen.
  • Verschillende reacties
    De één zal veel behoefte hebben om over de overledene te praten of samen naar foto’s of videofilms te kijken. De ander trekt zich juist terug, bekijkt de foto’s liefst alleen of verwerkt het verlies door hard werken, klussen of sporten. Mannen zijn vaak geneigd hun verdriet wat weg te stoppen. Ze concentreren zich bijvoorbeeld op hun werk. Vrouwen hebben meestal meer behoefte aan praten. Sommige nabestaanden houden alles zoveel mogelijk zoals het was. Ze laten de spullen van de partner op hun vaste plaats liggen, houden de kamer van het overleden kind intact en blijven de dagelijkse routine volgen. Anderen veranderen juist alles. Ze ruimen de spullen van de overledene op, verhuizen of zoeken nieuwe vrienden. Sommige mensen mijden het liefst de plaatsen die aan de overledene doen denken.
  • Culturele invloed
    Ook de cultuur waarin mensen opgroeien, heeft invloed op de manier waarop ze omgaan met het verlies en hun emoties uiten. De gebruiken en plechtigheden rondom begrafenis en dood variëren van ingetogen en sober afscheid nemen tot luid rouwbeklag en in saamhorigheid eten, dansen en zingen. Het verdriet wordt dan met de hele gemeenschap gedeeld. Vaak komen verwanten en vrienden ook later nog op gezette tijden bijeen om elkaar te steunen en de overledene te herdenken.
  • Rouw bij kinderen
    Kinderen rouwen evenzeer als volwassenen. Afhankelijk van hun ontwikkelingsfase en begrip van de dood zullen zij zich echter anders uiten. Soms gaan ze, ogenschijnlijk onaangedaan, door met hun gebruikelijke bezigheden. Zij hebben soms nog geen woorden voor wat zij voelen en uiten hun gevoelens ‘spelenderwijs’. Verdrietige momenten kunnen ze afwisselen met een potje voetbal of skaten. Net als volwassenen kunnen kinderen soms zeer neerslachtig zijn of zich slecht concentreren. Sommigen krijgen lichamelijke klachten. Een tijdelijke terugval in ontwikkeling (opnieuw bedplassen, angstig en aanhankelijk zijn) is normaal. Vanaf een jaar of elf gaat het rouwgedrag steeds meer op dat van volwassenen lijken. Tieners en jongeren stellen hun rouw soms onbewust uit, omdat de ontwikkelingen tijdens de puberteit alle energie opeisen of omdat ze een zorgende rol in het gezin op zich nemen.
  • Verwarrende gevoelens
    Veel nabestaanden kampen met intense, verwarrende en soms ook tegenstrijdige gevoelens. Niet alleen verdriet, angst, hulpeloosheid en wanhoop, maar ook boosheid, agressie, teleurstelling en schuldgevoelens kunnen voorkomen. Soms voelt een nabestaande zich opgelucht en in zekere zin bevrijd. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als de dood een lang en moeilijk ziekbed afsluit of als de zieke zelf naar het einde verlangde. Deze onverwachte gevoelens kunnen voor de achterblijver erg verwarrend zijn, omdat ze als ongepast worden ervaren. Het zijn echter normale reacties op een ingrijpende verandering.
  • Levenslust kwijt
    Mensen die een geliefde hebben verloren zeggen vaak dat ze hun levenslust kwijt zijn of dat het leven alle zin verloren heeft. Sommigen willen zo graag bij de overledene zijn dat ze aan zelfdoding gaan denken. Alleen de verantwoordelijkheid voor anderen weerhoudt hen ervan om voor de dood te kiezen. Deze gedachten kunnen heel beangstigend zijn, maar verdwijnen na verloop van tijd meestal vanzelf.
  • Andere veel voorkomende gevoelens en reacties zijn:
    Een intens gevoel van alleen-zijn (met het verdriet).
    Leegte, neerslachtigheid en nergens zin in hebben.
    Schuldgevoelens: had ik meer moeten doen, zijn of haar dood kunnen voorkomen?
    Verhoogde alertheid en rusteloosheid of juist verwardheid en traag denken.
    Alleen maar aan de overledene kunnen denken.
    Veel dromen over hem of haar.
    Als een film steeds de laatste uren of dagen zien.
    Menen de overledene weer te zien, te horen of te voelen.
    Op zoek gaan naar hem of haar.
    Zich slechter verzorgen en niet goed eten.
    Minder vertrouwen hebben in zichzelf, de wereld of de toekomst.

Het doormaken van een verlies kost veel energie, zodat mensen in de rouw vaak vermoeid zijn. Soms al bij het opstaan. Ze kunnen zich slecht concentreren en zijn vergeetachtig. Velen slapen slecht en hebben weinig eetlust. Andere veelvoorkomende klachten zijn: hoofd-, nek- en rugpijn, hyperventilatie, het extreem koud hebben, hevig transpireren en hartkloppingen.

Coaching kan u bij dit proces ondersteunen.

Ferrie Damhuis  is Life Coach / RouwCoach

Maak nu een afspraak voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek: Bel: 06-53615732 

aangesloten bij de NOBCO & EMCC

Over PBL-Coaching & Training | Ferrie Damhuis

Ferrie is LifeCoach & Trainer. Specialisme: Levensvraagstukken, Rouw, Verlies en Traumaverwerking, sales-/ en management. Daarnaast is hij gespecialiseerd in TeamCoaching. Hij heeft veel ervaring in het bedrijfsleven in loondienst en als zelfstandige. Sinds 1994 als zelfstandige veel ervaring opgedaan als Coach. Sinds 2006 werkt hij onder de naam PBL-Coaching & Training
Dit bericht werd geplaatst in burnout, Gelderland, LifeCoach Arnhem, Personal Life Coach Arnhem, RouwCoach - Gelderland, RouwCoaching Gelderland, rouwverwerking, verdrietverwerking, verliesverwerking en getagged met , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s